Deze website maakt gebruik van cookies. Waarom? Klik HIER voor meer informatie. Sluiten
Kennisbank
         

Starten met inkomstenbelasting als zelfstandig ondernemer

Als je een bedrijf start bepaalt de Belastingdienst of je zelfstandig ondernemer bent voor de inkomstenbelasting. Daarvoor gelden een aantal criteria, bijvoorbeeld of je winst maakt en hoeveel tijd je aan je bedrijf besteedt. Vaak hangt de beslissing af van jouw specifieke situatie.

Wanneer ben ik voor de Belastingdienst zelfstandig ondernemer?

Welke criteria hanteert de Belastingdienst voor inkomstenbelasting?

Om door de Belastingdienst gezien te worden zelfstandig ondernemer moet je voldoen aan onderstaande kenmerken:

  • aantal opdrachtgevers: een ondernemer heeft meerdere opdrachtgevers of klanten en wisselende inkomsten;
  • zelfstandigheid: je bepaalt zelf hoe jij het werk uitvoert;
  • streven naar continuïteit: je onderneemt acties om te zorgen dat jouw bedrijf blijft bestaan;
  • investeren: je investeert in je bedrijf, bijvoorbeeld in bedrijfsmiddelen en marketing;
  • risico: je loopt zelf het risico als dingen misgaan, je bent bijvoorbeeld aansprakelijk bij schade;
  • winst: je streeft naar winst.

Wanneer beschouwt de Belastingdienst jou als werknemer?

Als de volgende criteria op jouw situatie van toepassing zijn, is de kans heel groot dat de Belastingdienst oordeelt dat je een (verkapt) dienstverband hebt. Je wordt dan niet erkend als zelfstandig ondernemer en kunt boetes krijgen. Je bent schijnzelfstandig als jij voldoet aan de volgende criteria.

  • je krijgt betaald voor jouw werkzaamheden in de vorm van loon;
  • jij bent altijd degene die de werkzaamheden uitvoert, je kunt zonder toestemming van de werkgever niet zomaar een vervanger sturen;
  • er is een gezagsverhouding. Je bepaalt niet zelf waar, wanneer en hoe jij je werk doet.

Schijnzelfstandigheid en de wet DBA

Sinds 1 mei 2016 zijn de voormalige VAR-verklaringen vervangen voor de modelovereenkomsten volgens de wet DBA. Was je met de VAR-verklaringen als zzp'er volledig verantwoordelijk bij zo'n 'schijnconstructie', met de wet DBA verschoof de verantwoordelijkheid naar zowel de werkgever als de schijnzelfstandige zzp'er. Dat betekent dat werkgevers ook boetes konden krijgen als naderhand bleek dat de zzp'er schijnzelfstandig was. Als werkgever betekende dat dat je dan bijvoorbeeld met terugwerkende kracht loonheffingen of sociale premies moest betalen voor de zzp'er.

Echter, op deze wet is veel kritiek. Werkgevers zijn huiverig om zzp'ers in te huren omdat zij bang zijn voor boetes en naheffingen. Zzp'ers klaagden op hun beurt over een sterke daling in opdrachten. Daarom besloot de Tweede Kamer eind 2016 de wet tot nader orde af te schaffen. Een nieuwe oplossing voor de wet is er echter ook nog niet. Dat betekent dat je als zzp'er of opdrachtgever in ieder geval tot 2021 niet bang hoeft te zijn voor boetes of naheffingen, tenzij je bewust kwaadwillend bent.

Beoordeling zelfstandigheid

Je omstandigheden spelen een belangrijke rol bij het bepalen of je wel of niet zelfstandig ondernemer bent voor de Belastingdienst. In sommige gevallen is het bijvoorbeeld minder belangrijk om drie opdrachtgevers te hebben. Het gaat er niet alleen om dat je aan bepaalde criteria voldoet, maar vooral hoe deze criteria met elkaar samenhangen. De mate waarin je voldoet aan de verschillende criteria geeft de doorslag.

Voorbeelden zelfstandigheid

Een belastingadviseur geeft parttime les op een opleidingsinstituut. Daarnaast werkt hij ook voor andere opdrachtgevers. Er is geen schriftelijke overeenkomst. Aan het begin van de cursus geven de cursisten de gewenste data door. Niet het opleidingsinstituut, maar de docent zelf stelt de cursusdata vast, in overleg met de cursisten. Hij bepaalt ook zelf de inhoud van de cursus en zorgt voor vervanging als hij ziek is. In dit geval is dus sprake van zelfstandigheid.
 
Een ander voorbeeld. Je bent zelfstandig interim-manager en krijgt de opdracht om een grote reorganisatie door te voeren bij een bedrijf. Je hebt hierdoor in het betreffende jaar maar één opdrachtgever. Toch word je als zelfstandige gezien. Het gaat in dit geval om weliswaar een langdurige opdracht, maar dat hangt samen met de aard ervan. Daarnaast heeft de opdracht een duidelijk begin en eind. Er is geen gezagsverhouding en je mag je werk naar eigen inzicht uitvoeren. Ook ben je zelf aansprakelijk voor de schade die ontstaat bij een eventueel verkeerd gegeven advies.

Voorbeelden verkapt dienstverband

Een directiesecretaresse werkt freelance voor drie opdrachtgevers. Voor opdrachtgever nummer 1 werkt ze op maandag en dinsdag. Voor opdrachtgever 2 op woensdag en donderdag. Op vrijdag werkt ze voor opdrachtgever 3. Ze werkt op min of meer vaste werktijden. Ondanks de 3 verschillende opdrachtgevers is hier wel sprake van een dienstverband. Dat komt door de vaste werktijden en door de aard van het werk. Er is bovendien een gezagsverhouding, de directiesecretaresse kan niemand anders sturen om haar werk te doen.
 
Nog een voorbeeld. Je bent thuiszorghulp en verleent via één bemiddelingsbureau je diensten aan een groot aantal hulpbehoevenden. Facturen stuur je naar het bemiddelingsbureau. De partij die de facturen krijgt, wordt gezien als de opdrachtgever, in dit geval het bemiddelingsbureau. Je hebt dus maar één opdrachtgever en voldoet daarmee niet aan de criteria voor zelfstandig ondernemer. Voor de Belastingdienst heb je een dienstbetrekking bij het bureau.

Voor meer informatie over zelfstandig ondernemerschap, arbeidsrelatie en de eisen van de Belastingdienst kun je onderaan deze pagina de whitepaper downloaden: "Wanneer ben je volgens de Belastingdienst echt zelfstandig?"

Gratis download

Je kunt hieronder gratis het Handboek Ondernemen 2018 van de Belastingdienst downloaden. Download ook de whitepaper: "Wanneer ben je zelfstandig ondernemer voor de Belastingdienst?"

Blog

Hoe vind je onderwerpen voor je blog?


Hoe maak je jouw website klaar voor 2019?


Lees meer

Nieuws

Record aantal bedrijven opgericht in 2018

In 2018 werden er ruim 190.000 bedrijven opgericht. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Maar liefst 94% daarvan is een eenmanszaak. Vooral in het onderwijs is een sterke toename bedrijven te zien.

Toename in freelance docenten

Steeds meer onderwijzers werken als zelfstadinge. Het lerarentekort is zo groot, dat steeds meer docenten aan de slag gaan als freelancer. Sinds 2015 is het aantal zelfstandigen in het onderwijs bijna verdubbeld. Dat meldt RTL Z vandaag.

Lees meer
Lees meer

Kennisbank

Hier vind je handige artikelen Lees meer
Starten met je ondernemingsplan
Starten met het berekenen van jouw netto besteedbaar inkomen
Starten met je uurtarief
Wetswijzigingen voor ondernemers vanaf 1 januari 2019
Welke aftrekposten heb ik als ondernemer?
Starten als ondernemer met een lening of krediet
Lees meer